SCOSC حسین ترحمی اردکانی Research Letters on Management in Organizations مجله بین‌المللی حقوق، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل 2 1 (بهار) 2026 06 16 Pathology of Transaction Analysis and Its Legal Effects in Medium and Large Transactions of Executive Agencies with Emphasis on the Government Electronic Procurement System (SETAD) and Executive Procedures of the Oil Industry آسیب شناسی تجزیه معاملات و آثار حقوقی آن در معاملات متوسط و عمده دستگاه های اجرایی با تأکید بر سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) و رویه های اجرایی صنعت نفت 1 21 FA Saeed Karimi Master of Private Law, Master of Government Planning, Author and Researcher of Private Law and Government Contracts, Legal Affairs and Contracts of the Southern Oil-Producing Regions سعید کریمی کارشناس ارشد حقوق خصوصی، کارشناس ارشد مدبربت دولتی، نویسنده و پژوهشگر حقوق خصوصی و قراردادهای دولتی، امور حقوقی و قراردادهای مناطق نفتخیز جنوب 2026 05 16 Public transactions are considered one of the most important tools for meeting the needs of executive agencies and consuming public resources. By determining the transaction quota and predicting specific procedures for medium and large transactions, the legislator has sought to realize principles such as transparency, healthy competition, efficiency and soundness of the treasury, accountability, and prevention of administrative corruption. However, in some cases, it is observed that some agencies or executive managers avoid carrying out legal procedures related to medium and large transactions by dividing a single need into several smaller transactions. This action, which is referred to in the literature of financial and administrative law as transaction splitting, is considered one of the most important platforms for the emergence of financial and transactional violations in the public sector. The expansion of the government electronic procurement system (SETAD) and the requirement to register government transactions in this system have provided the possibility of more effective monitoring of transaction processes. However, there are still challenges in identifying instances of transaction splitting, the extent of managers' responsibilities, and the legal effects resulting from this violation. The present study, using a descriptive-analytical method and utilizing library resources, relevant laws and regulations, opinions of supervisory authorities, and executive procedures, examines the concept, legal foundations, instances, effects, and guarantees of implementation of transaction splitting in executive agencies. The role of the government electronic procurement system in preventing, identifying, and combating this phenomenon is also analyzed. The results of the study show that in addition to violating financial and transaction regulations, transaction fragmentation can limit competition, increase public costs, create the basis for administrative corruption and administrative, financial and, in some cases, criminal liability for perpetrators. Therefore, strengthening supervisory mechanisms, promoting systemic transparency, and correcting some legal ambiguities can play an effective role in reducing this violation. معاملات عمومی یکی از مهم ترین ابزارهای تأمین نیازهای دستگاه های اجرایی و مصرف منابع عمومی محسوب می شوند. قانون گذار با تعیین نصاب معاملات و پیش بینی تشریفات خاص برای معاملات متوسط و عمده، درصدد تحقق اصولی همچون شفافیت، رقابت سالم، صرفه و صلاح بیت المال، پاسخگویی و پیشگیری از فساد اداری بوده است. با این وجود، در برخی موارد مشاهده می شود که برخی دستگاه ها یا مدیران اجرایی با تقسیم یک نیاز واحد به چند معامله کوچک تر، از انجام تشریفات قانونی مربوط به معاملات متوسط و عمده اجتناب می کنند. این اقدام که در ادبیات حقوق مالی و اداری از آن با عنوان تجزیه معاملات یاد می شود، یکی از مهم ترین بسترهای بروز تخلفات مالی و معاملاتی در بخش عمومی به شمار می رود. گسترش سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) و الزام ثبت معاملات دولتی در این سامانه، امکان نظارت مؤثرتر بر فرآیندهای معاملاتی را فراهم کرده است. با این حال، همچنان چالش هایی در تشخیص مصادیق تجزیه معاملات، حدود مسئولیت مدیران و آثار حقوقی ناشی از این تخلف وجود دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، قوانین و مقررات مرتبط، آرای مراجع نظارتی و رویه های اجرایی، به بررسی مفهوم، مبانی حقوقی، مصادیق، آثار و ضمانت اجراهای تجزیه معاملات در دستگاه های اجرایی می پردازد. همچنین نقش سامانه تدارکات الکترونیکی دولت در پیشگیری، شناسایی و مقابله با این پدیده مورد تحلیل قرار می گیرد. نتایج پژوهش نشان می دهد که تجزیه معاملات علاوه بر نقض مقررات مالی و معاملاتی، می تواند موجب محدود شدن رقابت، افزایش هزینه های عمومی، ایجاد زمینه فساد اداری و مسئولیت اداری، مالی و در مواردی کیفری برای مرتکبان شود. از این رو، تقویت سازوکارهای نظارتی، ارتقای شفافیت سامانه ای و اصلاح برخی ابهامات قانونی می تواند نقش مؤثری در کاهش این تخلف داشته باشد. https://ijlpsir.ir/downloadfilepdf/81525