قتل های ناموسی یکی از پیچیده ترین و در عین حال مظلوم ترین اشکال خشونت مبتنی بر جنسیت است که ریشه در ساختارهای عمیق مردسالارانه، باورهای فرهنگی نادرست و در برخی موارد، خلأها یا ابهامات قوانین کیفری دارد. این پدیده در ایران به رغم برخورداری از پشتوانه فقهی و قانونی، همچنان به عنوان یک معضل اجتماعی جدی مطرح است و آمارهای نگران کننده ای از افزایش آن در سال های اخیر حکایت می کنند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای، به تحلیل جرم شناختی و حقوقی پدیده قتل های ناموسی در ایران می پردازد و در کنار آن، نگاهی تطبیقی به رویکرد نظام های حقوقی کامن لا و رومی ژرمنی نسبت به این پدیده دارد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مواد ۳۰۱، ۳۰۲ و ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی، به واسطه پیش بینی معاذیر قانونی و تخفیف های خاص برای مرتکبان، در عمل به عاملی برای افزایش ارتکاب این نوع قتل ها تبدیل شده اند. در رویه قضایی نیز رویه غالب بر احراز شبه عمد و محکومیت به دیه و حبس کوتاه مدت است که بازدارندگی کافی ندارد. تحلیل تطبیقی نشان می دهد که در نظام های کامن لا، به ویژه در انگلستان و کانادا، هیچ دفاع قانونی مبتنی بر ناموس وجود ندارد و انگیزه ناموسی به عنوان عامل مشدد جرم تلقی می شود. در آلمان به عنوان نماینده نظام رومی ژرمنی نیز انگیزه شریف کشی به عنوان انگیزه پست و از مصادیق قتل عمد درجه یک شناخته می شود. بر این اساس، مقاله پیشنهاد می کند که قانونگذار ایران با الگوگیری از این نظام ها، مواد ۳۰۱ و ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی را بازنگری کرده و انگیزه ناموسی را به عنوان عامل مشدد جرم قتل پیش بینی کند.

قتل ناموسی جرم شناسی سیاست جنایی ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی