حمله به زیرساخت های حیاتی، چه در زمان مخاصمات مسلحانه و چه در زمان صلح، یکی از چالش های جدی حقوق بین الملل معاصر محسوب می شود. این حملات که می توانند به صورت فیزیکی یا سایبری انجام شوند، پیامدهای فاجعه باری برای غیرنظامیان و امنیت ملی کشورها به همراه دارند. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و اسناد بین المللی، به بررسی ابعاد حقوقی ممنوعیت حمله به زیرساخت ها در حقوق بین الملل پرداخته و با مطالعه موردی حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت های حیاتی ایران، راهکارهای حقوقی طرح دعوی در محاکم بین المللی را تحلیل می کند. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه تعریف معاهده ای واحدی از زیرساخت های حیاتی وجود ندارد، اما می توان از رویه کشورها و مواضع سازمان های بین المللی، تعریف عرفی از این مفهوم استنباط کرد. اصول تفکیک، تناسب و احتیاط در حقوق بشردوستانه بین الملل، ممنوعیت حملات به زیرساخت های غیرنظامی را تأیید می کنند و در زمان صلح نیز این حملات می توانند نقض حق بر حیات و سایر حقوق بنیادین بشر تلقی شوند. دیوان بین المللی دادگستری، دیوان کیفری بین المللی و نهادهای داوری، مهم ترین مراجع صلاحیت دار برای طرح دعوی هستند. با این حال، چالش هایی مانند مسئله انتساب حملات سایبری، دشواری جمع آوری ادله، مصونیت دولت ها و محدودیت های صلاحیتی، موانع جدی بر سر راه دادخواهی مؤثر ایجاد کرده اند. مقاله در پایان راهکارهایی مانند توسل به معاهدات دوستانه، طرح دعوی بر اساس نقض حقوق بشر، و تقویت همکاری های بین المللی برای ایجاد رژیم حقوقی جامع در این حوزه ارائه می دهد.

زیرساخت های حیاتی حقوق بشردوستانه بین الملل اصل تفکیک حملات سایبری مسئولیت بین المللی دولت ها